SUCCESVOL JEUGDWERK. HOE KRIJGEN WIJ HET VOOR ELKAAR? SUCCESVOL JEUGDWERK. HOE KRIJGEN WIJ HET VOOR ELKAAR?

Succesvol jeugdwerk, hoe krijgen wij het voor elkaar?

Eigenlijk is het gewoon een mix van geloof, management, communicatie, boerenverstand, marketing, vooral veel hebben met kinderen en jongeren, er samen keihard voor gaan én een beetje (soms misschien meer dan wij vermoeden) hulp van boven.
Voor iedereen die het weten wil, zetten we op een rij hoe het zo gekomen is en hoe we het aanpakken.

Ons jeugdwerk heeft zich de afgelopen jaren meer richting jeugd begeven. Dat klinkt misschien raar. De kerk bouwde vroeger het liefst een muurtje om hen heen. Wij en de wereld, die benadering. Nu vormen we een soort platforms. Je maakt als jongere deel uit van de wereld, je bent op zoek, naar jezelf, naar de ander, naar wat waar is en van waarde. Op onze platforms zoeken we samen verder. We delen geloof, de betekenis die het kan hebben en de waarde ervan.

                                   Voornaamste is dat we focussen op mensen en hun relatie tot God.

Door een visie te ontwikkelen, de plannen daarop af te stemmen, activiteiten te stroomlijnen en hierover te communiceren zijn we tot bloeiend jeugdwerk gekomen dat zich nog steeds ontwikkeld. Voornaamste is dat we focussen op mensen en hun relatie tot God.

Visie

Verzuiling negeren
Onze kerken waren een paar jaar geleden nog lekker verzuild: 2 hervormde gemeentes en 1 gereformeerde. Het jeugdwerk trok echter zijn eigen plan. Er was een jeugdwerkbestuur van waaruit alles werd bedacht en gedaan. Daarmee liep de jeugd voor de aparte gemeentes uit! Al die jaren is dat een belangrijk principe gebleven. Jeugdwerk moet voorop lopen! Logisch ook, als jongeren de ouderen zouden moeten volgen, zouden ze nooit geboeid raken door het geloof: de taal, de diensten, de terminologie, het spreekt hen niet aan.

Help, de jeugdouderling verzuipt!
Jeugdouderlingen draaiden operationeel mee met alle activiteiten, zaten vergaderingen voor, runden de besturen, vulden de gaten en gingen naar de kerkenraad. Verschillende jeugdouderlingen struikelden. Toen de zoveelste was gevallen greep een verstandige kerkenraad in. Het moest anders. Er werd een profiel gemaakt: De jeugdouderling moest een helikopterpiloot worden die overzicht houdt. En er moest beleid worden gemaakt met een visie en een missie, zodat je weet wat je wel en niet doet, maar vooral: waar naar toe.

Werken met een heldere opdracht
Omdat de jeugdouderlingen opdracht kregen om beleid te maken en zij niet meer van alles operationeel moesten doen en op die kwaliteiten werden geselecteerd gebeurde dat ook. Er werd jeugdbeleid ontwikkeld. Er werden doelen gesteld en een actieplan geschreven.

Jeugdwerker!
In het actieplan werd genoemd dat een jeugdwerker voor de 790 leden tussen de 0 en 30 jaar wel op zijn plaats zou zijn. Dat was onze droom. Wij dachten dat het wel een droom zou blijven. Niet alle doelen die je stelt kun je immers halen.
Toen nam een kerkenraad een historisch besluit. De opbrengst van de verkochte pastorie werd niet gespaard maar geïnvesteerd in mensen. Er kwam voor vijf jaar o.a. een JOP-jeugdwerker. Dit gaf een enorme boost! Een professional aan je club toevoegen die verplicht 24 uur per week bezig is met jeugdwerk! Er werd een Taakgroep Jeugd omheen gebouwd met 2 jeugdouderlingen en een jeugddiaken. Later werden daar nog mensen aan toegevoegd met speciale kwaliteiten: een voorzitter, een man die veel weet van beleidszaken en betrokkenen. We waren toen goed vertrokken om plannen te maken en om ze uit te voeren.

Jeugdwerkers Ruben(l) en Johan(r) geven en gaven het jeugdwerk een enorme boost.

Plannen uitvoeren

Relationeel jongerenwerk
‘Elk mens is door God gewild, gekend, bedoeld en geliefd. Wij mogen er zijn! Leven uit en van zijn liefde. Hij wil een relatie met ons aangaan.
Dit willen wij in ons jeugdwerk weerspiegelen en uitdragen. Daarom gaan wij in het jeugdwerk relaties aan met kinderen en jongeren. Om samen met hen Hem te ontdekken.’
Dat zegt ons beleid. Van onze leiders vragen we 2 dingen: hou je van God en wil je graag met kinderen of jongeren optrekken? Wij zijn trots op onze leiders die dikwijls wekelijks in gesprek zijn met kinderen en jongeren om hun geloof over te dragen en met hen te delen. Op het niveau van de groep. Dit leidt tot resultaat!

                          "Hou je van God en wil je graag met kinderen of jongeren optrekken?"

Inhoud!
Faith, fun & friends is nu de slogan. Het gaat bij ons over geloof, het is leuk en je kunt er vrienden maken en/of meenemen.
Voorheen hadden we catechese en soos. Toen was de soos druk en de catechese leeg. Nu hebben we een mix en het is druk. Uiteindelijk worden er meer jongeren bereikt met de inhoud. Daar gaat het om!

Doorgaande lijn voor elke leeftijd
We hebben er een tijd over gedaan, maar bieden nu activiteiten aan voor elke leeftijd. Vanaf je doop tot je 25e hebben we passende inhoudelijke activiteiten op het niveau dat jou aanspreekt. We streven ernaar dat de groep ook met steeds meer eigen inbreng komt. Verder volgen we of kinderen en jongeren blijven komen, we houden contact.

Missionaire activiteiten
Begin 2012 is er voor gekozen om de uren die de jeugdwerker namens de kerk besteedde aan GVO (Godsdienstlessen op openbare basisscholen) over te hevelen naar de landelijke organisatie. Daardoor kreeg de jeugdwerker meer uren ter beschikking voor ander jeugdwerk. Er is gekozen voor Missionaire activiteiten. Naast kontakten met Kerk en School (o.a. Sirkelslag Zeeuws Vlaanderen, rondleidingen door de kerk) worden nu ook andere zaken naar buiten ontwikkeld. Kids Express wordt naar Terneuzen gehaald. Een project rond Athletes in Action wordt opgezet. Er worden contacten gelegd met het voortgezet onderwijs.

Bepalen wat je wel en wat je niet doet
Een vraag die regelmatig over tafel gaat: “Wat is hiervan ons doel? Wat willen we hiermee bereiken?” In de taakgroep doen we (bijna) niks meer dat niet bij onze missie past.
Kunnen kinderen loten verkopen voor de bazar? Nee, wij zetten hen niet in als hulpje. Wanneer ze iets doen vragen we meer. Dus, wanneer jongeren naar de Oekraïne gaan bedenken ze zelf – met support – hoe ze aan geld komen. Er moet een verband zijn tussen het waarom – helpen vanuit een geloofsopdracht - en het hoe.
Kan de jeugdwerker Jozef spelen in de kerstmusical? Nee, dat kost teveel geld en doet geen beroep op de specifieke kwaliteiten waarvoor we hem zo nodig hebben.
Sommige activiteiten zijn gestopt omdat er geen leiding meer was en niet volledig beantwoordde aan onze doelen.

                                        "Wat is hiervan ons doel? Wat willen we hiermee bereiken?”

Successen vieren
Het leukste van doelen stellen is dat je wat te vieren hebt, wanneer je ze haalt! Als een LEVEL met 10 kinderen er 2 bij krijgt omdat het zo leuk is dat ze vrienden meevragen laten we dat niet ongemerkt voorbij gaan.

Zakelijke benadering
Doelen stellen, resultaten meten. We maken grafieken van bezoekerscijfers. We volgen niet alleen op inhoud maar ook op cijfers. Als je geld geeft aan een jeugdwerker en je weet niet wat je er voor krijgt is dat onverantwoord. Een jeugdwerker wil ook kunnen scoren en voldoening van zijn werk hebben. Dan moet hij dus weten waar hij mee bezig is en wat er van hem verwacht wordt. In onze kerk is de jeugdwerker de enige betaalde kracht waarvan we precies weten waaraan hij zijn uren besteed. Hij werkt volgens zijn werkplan. Daardoor kunnen we haalbare doelen stellen en keuzes maken.
Toen de voorbereiding van onze jeugddiensten heel veel meer uren kostte dan we begroot hadden zijn we dus uitgebreid rond de tafel gegaan. We kijken dan naar het hoe en waarom, is het incidenteel of structureel en hoe is de verhouding tussen ureninzet en het bereikte doel.

Communiceren

Herkenbaarheid: JOP Terneuzen
Een logische keuze was het om onze organisatie om te dopen tot JOP Terneuzen. We sluiten daarmee aan op de landelijke organisatie. Daarmee zitten we op 1 lijn en dat vergroot de herkenbaarheid. De catecheseactiviteiten voor de verschillende leeftijden hadden verschillende namen. Nu werken we met één aanduiding: LEVELs. Je groeit in een LEVEL naar je niveau. Op je 10e begin je op LEVEL12, je vervolgt op LEVEL14 en vervolgens groei je door naar LEVEL17 en LEVEL25. Door publiciteit en posters snapt iedereen inmiddels: op een LEVEL gaat het om groei en faith, fun en friends!

Sociale media
Relationeel jongerenwerk is ook: daar zijn waar zij zijn. We hebben natuurlijk een website, maar we volgen jongeren op Facebook en Twitter en samen volgen we Hem. Daarbij volgen en informeren wij ook ouders en grootouders. Opa en oma nemen hun kleinkinderen nog weleens mee naar de kerk of brengen ze naar de creamiddag en helpen zelf mee. Ook zij zijn belangrijke voor het jeugdwerk. Verder delen we kennis met andere JOP organisaties in het land.

                          Relationeel jongerenwerk is ook: daar zijn waar zij zijn. 

Zeggen wat je doet en doen wat je zegt
Communicatie via posters, stukken in bladen, websites, verslag op kerkenraden, presentaties op gemeenteavonden, met je leiders, ouders, predikanten, in de wandelgangen, Facebook, Twitter, overal vertellen we waar we mee bezig zijn. We gaan soms enige provocatie niet uit de weg, als we gewoon vinden wat we vinden, dan mag dat gezegd! Het levert op: iedereen begrijpt het. Het wekt sympathie. Ouders voelen zich ondersteunt bij hun geloofsopvoeding, herkennen onze doelen en willen graag meehelpen.
Binnen een paar maanden vonden we een nieuwe jeugdouderling en een jeugddiaken en leiding voor onze Levels. Gewoon door met een profiel onder de arm gericht te zoeken. Het is leuk om je in te zetten voor een ambitieuze groep die weet wat ze wil en die wil samenwerken met iedereen die mee wil denken en doen. Het komt weleens voor dat mensen ons vragen waarmee ze ons kunnen helpen. Daarbij kijken we altijd naar wat mensen willen en kunnen, talentgericht.

Provoceren waar nodig
Op een gemeenteavond mochten we een keer iets vertellen over jeugdwerk. We hebben toen verteld dat het NIET onze missie is om er voor te zorgen dat kinderen en jongeren elke zondag in de kerk zitten. Dat kwam voor sommigen hard aan! We hebben het wel uitgelegd:
Het gaat ons erom dat ze er voor zullen kiezen een relatie met God aan te gaan. Kerkdiensten spreken hen dikwijls niet aan en leiden niet altijd tot dit doel. Daarom streven wij er wel naar dat ze onze LEVELs bezoeken. Daar hebben ze, gezien onze ervaring, veel meer kans om uiteindelijk te kiezen voor God.
Het is tegendraads wanneer je niet in eerste instantie kiest voor het in stand houden van het instituut kerk met alles eromheen. Aan de andere kant vertellen we wel dat de kerk zijn boodschap aansprekend moet vertalen naar jeugd en jongeren, maar ook naar hun ouders die uit beeld raken.
We gaan de discussie niet uit de weg. Daardoor komt er beweging en zien we zaken veranderen.

Jongeren komen tot geloof.

Wat hebben we daarmee eigenlijk bereikt?
• Hoewel het ledental is gedaald is het aantal deelnemers aan meer inhoudelijke activiteiten gegroeid.
• Jongeren vormen zelf meer en meer het jeugdwerk. De gemiddelde leeftijd van leiders van de LEVELs is de afgelopen 8 jaar met zo’n 30 jaar gedaald.
• Jongeren komen tot geloof.
• Jongeren nemen dit jaar zelf het initiatief om een diaconale reis naar de Oekraïne te maken.
• De activiteiten hebben een grotere continuïteit omdat de voortgang beter wordt gevolgd.
• Jeugdwerk levert energie en hoop aan de rest van de gemeente.
• Jeugdwerk levert een belangrijk aandeel aan de missionaire activiteiten van de gemeente.
• Er zijn constructieve contacten Kerk & School opgebouwd.
• Jeugdwerk neemt het initiatief in de vernieuwing van vieringen.


Een andere kijk op de organisatie

Waarom zetten we God niet in het organisatieschema van de kerk? Dat geeft een veel duidelijker beeld. En het keert de boel om!


God staat bovenaan, dat kan niet anders. God heeft een relatie met ieder mens.  Het is aan iedereen afzonderlijk de vraag of en hoe hij daar mee om gaat. Sommigen kiezen ervoor de kerk als hulpmiddel te gebruiken om die relatie te voeden. In die kerk zijn zaken georganiseerd. Je kunt aan activiteiten deelnemen. Er zijn mensen die een bijzondere taak vervullen: leider van een groep, ouderling, diaken, pastoraal werker, jeugdwerker, predikant. Deze mensen staan niet boven de ander, ze zijn dienstbaar aan de groep en staan er dus eigenlijk onder. Niemand kan tússen God en een ander mens staan.

                                         Niemand kan tússen God en een ander mens staan.

Misschien dat in het (oude) denken van de kerk de gedachte is dat ambtsdragers er zijn om het woord van God door te geven, naar beneden. Ik zie het meer zo dat de kerk Gods woord reflecteert. Zo bekeken moeten leiders dienstbaar – onderin - de organisatie staan anders kun je het licht niet reflecteren.
 
tekst: Cornelis Rot

gerelateerde artkelen:

Relationeel jeugdwerk: Interview Johan Wondergem

Jeugdbeleid

Missionair jeugdwerk

 

terug